Bozar programmeert Israëlische dirigent Lahav Shani die niet welkom was in Gent
In dit artikel:
Bozar heeft het Münchner Philharmoniker met dirigent Lahav Shani voor volgend seizoen geprogrammeerd, ondanks de commotie rond hem vorig najaar. Toen werd een aangekondigd concert met Shani op het Gent Festival van Vlaanderen geschrapt omdat critici – waaronder organisatoren van het festival – vonden dat hij zich niet duidelijk genoeg had uitgesproken over het geweld van de Israëlische regering in Gaza. Shani is chef-dirigent van het Israel Philharmonic Orchestra, maar in Brussel treedt hij op als gastdirigent van het Duitse orkest, niet als vertegenwoordiger van Israël.
Directeur Christophe Slagmuylder zegt dat de onderhandelingen met München en Shani al sinds begin 2025 liepen en tijdelijk werden gepauzeerd na de discussie in Gent. Bozar besloot uiteindelijk de uitnodiging te handhaven omdat Shani internationaal niet is geboycot en omdat de organisatie verklaringen van hem vond waarin hij de situatie in Gaza onaanvaardbaar noemt. Slagmuylder verwijst naar een opiniestuk van Shani in de Süddeutsche Zeitung uit 2024 waarin hij onder meer schrijft: "Er moet en zal vrede komen." Slagmuylder voegt toe dat hij niet wil dat één concert de rest van de programmering overschaduwt.
Niet iedereen binnen en rond Bozar is het eens met die keuze. Vakbondsvertegenwoordiger Inge Hermans (ACOD Cultuur) zegt dat de cultuursector haar geweten moet blijven tonen en dat artiesten die zich niet expliciet uitspreken tegen de dramas in het Midden-Oosten niet geprogrammeerd zouden moeten worden. Ook in het publieke debat wezen critici erop dat het gebrek aan heldere veroordeling door Shani pijnlijk is voor velen. Anderzijds benadrukken voorstanders, onder wie Klara-presentator Mark Janssens, dat internationale organisatoren al hebben geoordeeld dat Shani’s uitspraken voldoende duidelijk zijn en dat hij persoonlijk voor vrede staat.
Bozar beklemtoont dat dit geen politieke vertegenwoordiging betreft: een orkest komt onvermijdelijk met zijn vaste dirigent, en in dit geval is dat Shani. Slagmuylder waarschuwt ook voor een brede vorm van autocensuur als men van iedere artiest hetzelfde expliciete politieke standpunt zou verwachten.
De beslissing illustreert de bredere spanning in de culturele sector over de vraag in hoeverre podia moeten reageren op internationale conflicten en welke eisen aan artiesten qua politieke duidelijkheid gesteld mogen worden.