De Israëli's willen geen oorlog; ze willen het Eurovisiesongfestival winnen
In dit artikel:
Israëli’s leven al meer dan twee jaar in een permanente tussenstaat: niet open oorlog, maar ook geen echte vrede. Sirenes in het noorden, oproepen voor reservisten, ouders die de route naar de dichtstbijzijnde schuilkelder uitrekenen — die structurele onzekerheid zit verweven in alledaagse routines. In die context verlangt de meerderheid niet naar escalatie, maar naar iets banals: een nacht doorslapen, een voorspelbare werkweek, kinderen die ongestoord naar school gaan. File op de weg betekent geruststellend dat het gewone leven doorgaat.
Tegelijkertijd biedt het Eurovisiesongfestival Israëli’s een zeldzame ervaring van onbezorgde deelname aan Europa. Het festival is in Israël meer dan entertainment; het is een nationaal ritueel dat gevoel van erkenning geeft. Israël won het festival vier keer — momenten die door veel Israëli’s werden beleefd als bevestiging dat ze deel uitmaken van het Europese culturele netwerk. Die erkenning gaat eerder om creatieve waardering dan om militaire of geopolitieke macht.
Er bestaat een kloof tussen hoe veel Europeanen Israël zien — als nauw met conflict verbonden — en hoe Israëli’s zichzelf ervaren. Voor velen zijn bedreigingen tastbaar en bepaald door nabijheid en consequenties; diplomatie alleen lijkt soms ontoereikend. Die scepsis jegens Europese politiek gaat hand in hand met een sterke culturele verbondenheid: Israëli’s reizen veel naar Europa, volgen cultuur, sport en muziek en nemen intensief deel aan evenementen als Eurovisie. Die dubbele houding — bewondering en kritiek tegelijk — helpt verklaren waarom men Europa enerzijds wantrouwt in veiligheidsvraagstukken en anderzijds juist zoekt naar Europese erkenning en normaliteit.
De voortdurende onduidelijkheid veroorzaakt sluipende uitputting: mensen hebben steeds minder vermogen om ver vooruit te plannen, gesprekken draaien vaak terug naar eenvoudige verlangens zoals slaap of een avond zonder alarmsirenes. Politieke meningsverschillen — bijvoorbeeld over figuren als Donald Trump — versterken het gevoel van parallelle discussies tussen Israël en delen van Europa, maar ze veranderen niets aan de alledaagse wens: niet door oorlog gedefinieerd te worden, maar erkend voor iets anders.
Het 70e Eurovisiesongfestival vindt deze week in de Wiener Stadthalle in Wenen plaats, met halve finales op dinsdag 12 mei en donderdag 14 mei en de grote finale op zaterdag 16 mei. Voor veel Israëli’s is deelname en succes daar niet simpel amusement, maar een symbolische poging om even deel uit te maken van een normale, gedeelde culturele ruimte — een beeld van hoe het leven eruit zou moeten zien. Extra context: Israël behaalde zijn vier overwinningen in 1978, 1979, 1998 en 2018.