De vijand in het noorden
In dit artikel:
Bijna unanieme steun onder Israëli’s voor harde aanpak van Iran en Hezbollah: hoewel er binnen Israël grote verdeeldheid bestaat over binnenlandse kwesties zoals de rechtsstelselhervorming en stadsplanning in Jeruzalem, is er brede eensgezindheid over de existentiële dreiging die Iran en diens bondgenoot Hezbollah vormen. Veel Israëli’s vinden dat Hezbollah, al sinds 1982 actief en verantwoordelijk voor jarenlange beschietingen van noordelijke plaatsen zoals Kiryat Shmona, Metula en Ma’alot, definitief moet worden uitgeschakeld. Sinds 8 oktober 2023 zijn door escalaties ongeveer 60.000 inwoners in het noorden geëvacueerd.
Aan Iraanse zijde zijn scherpe waarschuwingen geuit. Op zaterdag riep opperste leider Mojtaba Khamenei dat de Golfregio een nieuw hoofdstuk ingaat zonder Amerikaanse aanwezigheid en dat buitenlandse machten, vooral de VS, geen toekomst hebben in de waterweg. Een hoge militaire officier waarschuwde maandag dat handelsschepen en olietankers niet zonder coördinatie door de Straat van Hormuz moeten varen en dat buitenlandse strijdmachten die de doorgang willen benaderen doelwit worden.
In Washington bestaat ook hardline retoriek. John Bolton zei dat de VS een groot strategisch voordeel hebben en noemde als uiterste middel de omverwerping van het regime in Teheran; als minder vergaande stap stelde hij voor militair de Straat van Hormuz te openen terwijl olie-export uit Iran zou worden geblokkeerd om financieel maximumdruk uit te oefenen. President Trump stuurde op 1 mei een brief aan congresleiders op basis van de War Powers Act — een vaak genegeerde wet uit 1973 — waarmee hij officieel rapporteerde over 60 dagen sinds de eerste gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische aanval op Iran. Iran reageerde met een 14-puntenplan; Trump liet weten het te zullen bestuderen maar betwistte de kans op aanvaarding en zei dat Iran onvoldoende gestraft is voor zijn daden van de afgelopen decennia.
Voor veel Israëli’s geldt dat militaire actie tegen Hezbollah en het verzwakken van Iran als noodzakelijk wordt gezien om de veiligheid van burgergemeenschappen te herstellen en de invloed van de Islamitische Republiek in de regio te breken. De situatie blijft gespannen, met risico’s voor scheepvaart in de Straat van Hormuz en bredere regionale escalatie.