"Een enorme fout"

In dit artikel:

Israël kijkt met groeiende onrust naar de Amerikaanse plannen om Turkije te helpen bij de ontwikkeling van het eigen gevechtsvliegtuig KAAN. Washington wil tachtig F110-motoren aan Ankara verkopen en president Donald Trump heeft bovendien laten doorschemeren dat hij Turkije mogelijk weer toegang wil geven tot het F-35-programma. Voor die stap is wel goedkeuring van het Congres nodig, en Turkije zou dan eerst afstand moeten doen van de Russische S-400-luchtafweersystemen.

De timing vergroot de spanning: de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil Trump spreken na de NAVO-top in Ankara, waar Trump naar verwachting de Turkse president Recep Tayyip Erdogan zal prijzen en defensiedeals zal bespreken. In Jeruzalem leeft de vrees dat de VS daarmee Turkije juist meer militaire slagkracht geven, terwijl de veiligheidsbelangen van Israël en andere regionale partners naar de achtergrond verdwijnen.

Twee deskundigen waarschuwen dat het gevaar verder reikt dan alleen de wapenverkoop. Sinan Ciddi van de Foundation for Defense of Democracies stelt dat Erdogan Amerikaanse topwapens niet gebruikt als bijdrage aan de NAVO, maar als middel om regionale invloed af te dwingen, onder meer tegenover Griekenland, Cyprus en Israël. Hij wijst ook op het inlichtingenrisico: zolang de Russische S-400 in Turkije blijft staan, kan gevoelige data over de F-35 in Russische handen belanden.

Eyal Zisser van de Universiteit van Tel Aviv ziet daarnaast een politieke dreiging in de persoonlijke band tussen Trump en Erdogan. Volgens hem zou die relatie ertoe kunnen leiden dat Washington in een toekomstig conflict eerder Turkije dan Israël steunt, bijvoorbeeld rond Syrië. Tegelijkertijd denkt hij niet dat Erdogan uit is op een directe oorlog met Israël, maar wel op druk, afschrikking en meer regionale ruimte voor Turkije.