'Een partnerschap dat volledig op wederkerigheid is gebaseerd'
In dit artikel:
De Verenigde Staten en Israël zijn begin juni formeel de onderhandelingen gestart over een nieuw kader voor defensiesamenwerking ter vervanging van het huidige Memorandum of Understanding (MOU), dat in 2028 afloopt. Volgens een verklaring van het Israëlische ministerie van Defensie (5 juni) moeten de gesprekken de relatie hervormen van traditioneel Amerikaanse hulpverlening naar een wederkerig, technologisch gericht partnerschap gericht op collectieve verdediging en gedeelde wapenontwikkeling.
De Israëlische delegatie staat onder leiding van voormalig generaal-majoor en directeur-generaal van het ministerie van Defensie Amir Baram, in nauwe samenwerking met ambassadeur Yechiel Leiter. Aan Amerikaanse zijde leiden Daniel Holler (Ministerie van Buitenlandse Zaken) en ambassadeur Mike Huckabee de besprekingen. Kernpunt is het behoud en versterken van de kwalitatieve militaire voorsprong van de Israëlische strijdkrachten via gezamenlijke investeringen in onderzoek, ontwikkeling en coproductie.
Parlementaire stappen in Washington ondersteunen die koers: de Huisversie van de National Defense Authorization Act 2027 bevat sectie 224, de ‘United States-Israel Defense Technology Cooperation Initiative’. Die bepaling beoogt grootschalige bilaterale R&D-programma’s, gezamenlijke projecten en gezamenlijke productie op strategische technologievelden zoals kunstmatige intelligentie, kwantuminformatica, gerichte energie en autonome systemen — met het doel arsenalen en datasystemen nauwer aan elkaar te koppelen.
Voormalig generaal Charles Wald (USAF), nu verbonden aan het Jewish Institute for National Security of America, pleitte tegenover JNS voor een nog steviger defensiepact tussen de VS en Israël en ziet voordeel in een multilaterale aanpak die uiteindelijk ook bevriende Golfstaten kan omvatten. Hij benadrukte de meerwaarde van geïntegreerde luchtverdediging met GCC-partners en wees op politieke timing in de VS als reden voor het vroegtijdig starten van de besprekingen. Directe samenwerking en technologische uitwisseling — zoals in initiatieven als het Amerikaanse ‘Golden Dome’ — zou volgens hem een sterke versterking van gezamenlijke capaciteiten opleveren.
Tegelijk waarschuwt kolonel (b.d.) Dr. Eran Lerman (Jerusalem Institute for Strategy and Security) voor het verlies van strategische autonomie bij te bindende verdragsvormen. Historisch heeft Israël, mede dankzij Amerikaanse wetgeving en speciale partnerschapsmechanismen zoals de SPA, van een unieke positie geprofiteerd zonder een formeel bondgenootschapsverdrag. Met de huidige Israëlische discussie over geleidelijke afbouw van het Amerikaanse Foreign Military Financing (FMF) ziet Lerman echter wel argumenten voor intensievere formele samenwerking — maar hij benadrukt dat de voorkeur uit zou moeten gaan naar nauwe operationele militaire samenwerking, gezamenlijke R&D en garanties van regering en Congres, in plaats van een door de Senaat te ratificeren verdrag dat soevereine beslissingen zou kunnen beperken.
Kortom: de gesprekken markeren een mogelijke omslag in de trans-Atlantische defensierelatie richting een meer gelijkwaardig, technologie- en industriegericht partnerschap, met belangrijke implicaties voor Israëls strategische autonomie, regionale veiligheidsarchitectuur en de koppeling van wapen- en datasystemen tussen de twee landen.