Gaza krimpt: hoe Israël veiligheidszone stukje bij beetje uitbreidt door betonblokken te verplaatsen
In dit artikel:
Israël schuift stelselmatig de zogenoemde "gele lijn" in de Gazastrook op door gele betonblokken en soms hele stukken terrein te verplaatsen; satellietbeelden tonen dat betonblokken soms honderden meters worden verplaatst. Daardoor krimpt het gebied waar Palestijnen relatief vrij kunnen leven. Toen gisterenochtend Israëlische tanks bij Gaza‑Stad verschenen, betekende dat in één nacht een verschuiving van ongeveer 300 meter: zones die eerder toegankelijk waren, werden plots verboden terrein.
Onderzoek door onder meer Forensic Architecture laat zien dat Israël een steeds groter deel van Gaza onder directe controle brengt. In december werd al circa 58 procent gecontroleerd; met de recente opschoven linies en andere maatregelen is dat aandeel verder gegroeid. Sommige rapporten noemen dat sinds het begin van het conflict tussen de 5 en 11 procent van Palestijns grondgebied is vervallen aan Israëlische overname. Tegelijk vernietigen beelden systematisch wegen, woningen, scholen en ziekenhuizen aan de Israëlische kant van de nieuwe grensstroken.
Langs de opgeschoven linie bouwt het Israëlische leger aarden wallen met uitzicht over verwoeste steden; naar Haaretz‑gegevens gaat het om meer dan 16 kilometer bermen, vooral in het noorden maar ook rond Gaza‑Stad en Khan Younis. Ook werden de afgelopen maanden zeven extra betonnen posten toegevoegd, waarmee hun aantal op 32 komt te staan, vrijwel allemaal langs de gele lijn.
Voor de bevolking zijn de gevolgen groot: veel uitgestoten gezinnen zitten langdurig in overvolle tentenkampen zonder voldoende drinkwater, sanitaire voorzieningen of medische zorg. Hulpverleners melden toenemende infectieziekten en zelfs klachten over rattenplagen waarbij kinderen worden gebeten. Naast de gele lijn bestaat een dieper liggende "oranje lijn" die Israëlisch gecontroleerd gebied naar ruim zestig procent van de enclave brengt; officieel mogen Palestijnen tussen de lijnen blijven, maar hulpwerkers moeten vooraf coördineren en durven vaak niet in die zones te werken omdat grenzen onduidelijk zijn en hulpverleners eerder onder vuur kwamen te liggen.
Politiek blijft de situatie vastzitten: Israël eist ontwapening van Hamas, Hamas stelt politieke voorwaarden, en het bestand bestaat formeel voort, waardoor grenzen telkens in de praktijk verschuiven. VN‑mensenrechtenleider Volker Türk sprak scherpe kritiek uit over aanvallen op burgers en waarschuwt dat de gele lijn het risico loopt permanent te worden. VN‑cijfers melden dat tijdens zes maanden van het bestand meer dan 700 Palestijnen door Israëlisch vuur omkwamen; 269 daarvan vielen in de buurt van de gele lijn, onder wie meer dan honderd kinderen.