Het Iraanse regime 'raakt door zijn opties heen'

In dit artikel:

De toenemende economische druk op Iran voedt de vrees dat Teheran tijdens de joodse feestdagen of daarna een aanval op Israël zal uitvoeren. Die zorgen namen toe na een bezoek van Hamas-politiekbureaulid Bassem Naim aan Teheran. Hij sprak daar met minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf. Iran bevestigde zijn steun aan Hamas; Ghalibaf benadrukte dat Iran en zijn bondgenoten de confrontatie met de Verenigde Staten en hun regionale beleid als een gemeenschappelijk doel zien.

De Israëlische minister van Defensie Israel Katz waarschuwde op 3 september dat economische problemen, mogelijke protesten en de angst voor een instorting van het regime Iran tot wanhoopsdaden kunnen brengen. Volgens Katz zal Israël bij een Iraanse aanval alle bestaande beperkingen laten vallen en ook energie- en andere nationale infrastructuur in Iran aanvallen.

Iran verkeert volgens deskundigen echter in een kwetsbare positie. Beni Sabti van het Institute for National Security Studies stelt dat het regime voorlopig niet toegeeft, maar moeite kan krijgen met grootschalige protesten. Onvrede over tekorten aan elektriciteit, water en brandstof en een mogelijke verhoging van de benzineprijs kan die druk vergroten. Sabti ziet het bezoek van Naim vooral als morele steun en psychologische oorlogsvoering, niet als bewijs van vergaande operationele coördinatie. Hamas en Hezbollah kampen volgens hem bovendien met financiële en organisatorische problemen, terwijl de Houthi’s en Iraakse milities nog beter in staat zijn om namens Iran op te treden.

De economische druk is de afgelopen dagen verder opgevoerd. Volgens door het Amerikaanse Central Command vrijgegeven beelden is de Iraanse olietanker M/T Kylo in de Golf van Oman door een precisieaanval gezonken. Daarmee zou het schip zijn toegevoegd aan een lijst van eerder getroffen tankers. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zei dat Iran nog ongeveer 30 miljoen vaten onverkochte olie op zee heeft, waardoor Chinese afnemers mogelijk met een volledige leveringsonderbreking worden geconfronteerd.

Volgens Jason Brodsky van United Against Nuclear Iran verwachten Israël en de Verenigde Staten dat Iran zal terugslaan met raketten, drones of andere projectielen. De resterende samenwerking met bondgenoten blijft mogelijk, maar wordt beperkt doordat het netwerk van Iran sterk is verzwakt. Brodsky noemt het huidige Iran veel zwakker dan vóór 7 oktober 2023: Assad is gevallen, Hezbollah en Hamas zijn verzwakt en het nucleaire, raket- en droneprogramma heeft schade opgelopen. Het risico op vergeldingsacties en verkeerde inschattingen blijft volgens hem desondanks groot, omdat Irans doel om Israël te vernietigen onveranderd is.