Hoe Hamas de Palestijnse verkiezingen wil winnen

In dit artikel:

De Palestijnse parlementsverkiezingen staan gepland voor 28 november, maar het is onzeker of ze doorgaan. Volgens deskundigen probeert Hamas deel te nemen zonder openlijk onder eigen naam op de kieslijst te staan. De organisatie zou kandidaten willen onderbrengen in brede, neutraal genoemde coalities zoals ‘Nationale Eenheid’ en ‘Verandering’. Zo kan Hamas volgens de analyses de eis van de PLO om het PLO-programma en bestaande akkoorden met Israël te onderschrijven, omzeilen zonder haar islamistische ideologie formeel op te geven.

De strategie zou Hamas bovendien toegang kunnen geven tot de Palestijnse Wetgevende Raad, overheidsmiddelen en parlementaire immuniteit. Daarmee zou zij volgens Amine Ayoub van het Middle East Forum plannen voor het bestuur van Gaza na de oorlog van binnenuit kunnen blokkeren. Trumps Amerikaanse vredesplan van 29 september 2025 sluit Hamas juist uit van iedere directe of indirecte bestuursrol in Gaza. Hamas zou volgens deze visie een eerdere tactiek herhalen: in 2006 won zij de parlementsverkiezingen onder de lijst ‘Verandering en Hervorming’, waarna zij in 2007 met geweld de macht in Gaza overnam.

Of de verkiezingen plaatsvinden, hangt vooral af van de Palestijnse Autoriteit en president Mahmud Abbas. Abbas is zeer impopulair: volgens een peiling wil 79 procent dat hij aftreedt en zou hij slechts 14 procent halen bij presidentsverkiezingen. Hamas en Fatah stonden in een peiling van augustus op 24 procent, terwijl Hamas volgens deskundigen een trouwe achterban van ongeveer 30 tot 35 procent behoudt. In een versnipperd politiek landschap kan dat genoeg zijn voor een grote fractie.

Onderzoekers wijzen erop dat Hamas de gemeenteraadsverkiezingen in april boycotte, maar parlementsverkiezingen aantrekkelijker vindt omdat die echte politieke macht, toegang tot begrotingen en bescherming tegen vervolging kunnen opleveren. Fatah claimde bij de gemeenteraadsverkiezingen een ruime overwinning, maar veel zetels gingen naar lokale of clanlijsten.

De deskundigen verwachten dat Abbas de parlementsverkiezingen afblaast of uitstelt als Hamas sterk dreigt te worden. Daarbij zou hij, net als in 2021, mogelijke Israëlische beperkingen in Oost-Jeruzalem als voorwendsel kunnen aanvoeren. Volgens de aangehaalde analyses kan deelname van Hamas uitmonden in een ‘Trojaans paard’-scenario: een blok dat het bestuur verlamt, gewapende milities in stand houdt en zowel islamistische radicalisering als autoritair Fatah-bestuur versterkt.