Deal Iran-VS geen goed nieuws voor Israël: 'Wij blijven in Libanon'

In dit artikel:

Wereldwijd wordt de tijdelijke overeenkomst tussen de VS en Iran als een diplomatiek succes begroet, maar Israël voelt zich aangeslagen: in Jeruzalem klinkt de oproep door om de militaire druk op zowel Teheran als Hezbollah voort te zetten. Ministers en militaire leiding benadrukken dat Israël zijn acties tegen Iraanse invloed en de terreurorganisatie niet zal staken en dat troepen langdurig in grensgebieden zullen blijven.

Premier Benjamin Netanyahu ziet een levenswerk wankelen. Jarenlang heeft hij Washington gepusht tot harde actie tegen het Iraanse regime om het nucleaire programma, de raketcapaciteit en de steun aan gewapende proxy’s in te dammen. Nu lijkt een radicaalere bestuurlijke top in Teheran juist aan middelen te winnen: Iran kan in korte tijd miljarden krijgen en noemt het akkoord een overwinning op de zogenoemde "Amerikaanse en zionistische vijand". Voor Israël betekent dat strategische verliespunten, vooral in Libanon waar Hezbollah volgens Israël straks als hefboom in onderhandelingen kan fungeren.

De interim-deal kwam bijna ten val door nieuwe escalaties in Libanon: Hezbollah vuurde drones af op Israël, Israël sloeg terug in Beiroet, en Iran overwoog raketaanvallen die uiteindelijk door bemiddeling van de Amerikaanse president werden afgeblazen. Volgens rapporten zou Trump Israël een terugtrekking uit delen van Libanon hebben toegespeeld als tegenprestatie; Netanyahu hield echter publiekelijk vast aan aanwezigheid en ontmantelingsoperaties tegen Hezbollah. Defensieminister Katz kondigde aan dat de Israëlische strijdkrachten onbepaalde tijd in veiligheidszones in Libanon, Syrië en Gaza zullen blijven om gemeenschappen te beschermen.

Politiek staat Netanyahu onder grote druk: binnen drie tot vier maanden volgen verkiezingen en hij heeft een duidelijke overwinning nodig tegen Iran/Hezbollah om electorale kansen te herstellen. Tegelijk staat zijn relatie met Donald Trump – een van zijn belangrijkste buitenlands-politieke bondgenoten – onder spanning. Trump’s prioriteiten wijken deels af: een snel einde aan de oorlog en vrijere scheepvaart door de Straat van Hormuz spelen voor hem een grote rol, wat heeft geleid tot irritatie over sommige Israëlische acties.

De definitieve uitkomst blijft onzeker: harde eisen over Iran’s nucleaire capaciteit lijken niet volledig vastgelegd, en onduidelijkheid bestaat over zaken als betalingen door schepen via de Straat van Hormuz en de vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden. Voor Israël betekent dat zowel veiligheidsrisico’s als politieke onvoorspelbaarheid in de aanloop naar belangrijke binnenlandse verkiezingen.