Israël werd al vóór de ontwapening van Hamas afgeremd

In dit artikel:

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wees zondag het 15-puntenplan van de Amerikaanse president Donald Trump voor Gaza af. Israël zal zich volgens hem niet terugtrekken uit gebieden die het controleert zolang Hamas niet daadwerkelijk is ontwapend. De kern van het geschil is volgens de auteur de volgorde van het proces: moet Israël zijn militaire invloed en vrijheid van handelen opgeven voordat Hamas haar wapens, tunnels en machtsmiddelen heeft ingeleverd?

De auteur waarschuwt dat een internationale stabilisatiemacht of diplomatiek mechanisme zonder voorafgaande ontwapening Hamas eerder kan beschermen dan Gaza stabiliseren. In de aanloop naar Israëls openbare afwijzing op 9 augustus zouden de Israëlische strijdkrachten hun regels voor gerichte aanvallen al hebben aangescherpt. Volgens Israëlische media was voor dergelijke operaties voortaan persoonlijke goedkeuring van de legerstafchef nodig, terwijl aanvallen als reactie op directe dreigingen wel doorgingen.

Deze terughoudendheid zou zijn gevolgd op druk van Nickolay Mladenov, de vertegenwoordiger van de Vredesraad voor de naoorlogse overgang in Gaza. Ook Egypte, Qatar en Turkije riepen op tot meer internationale druk op Israël. Tegelijkertijd had Hamas volgens het artikel nog geen aantoonbare ontwapeningsstap gezet. Hamas stelde bovendien dat ontwapening pas kan beginnen na een Israëlische terugtrekking. Onduidelijk bleef wat er met de wapens moet gebeuren, wie daarover controle krijgt en of ze vernietigd, overgedragen of alleen opgeslagen worden.

Volgens de auteur ontstaat daardoor een ongelijke situatie: Israël moet onmiddellijk en zichtbaar terughoudend zijn, terwijl Hamas haar verplichtingen gefaseerd, voorwaardelijk en voor meerdere interpretaties vatbaar kan formuleren. Iedere Israëlische aanval dreigt vervolgens te worden voorgesteld als een bedreiging voor de onderhandelingen of als een schending van het diplomatieke proces. Zo kan Israëls recht op zelfverdediging geleidelijk worden behandeld als een uitzonderlijke maatregel waarvoor internationale toestemming nodig is.

Het artikel betoogt dat westerse diplomatie te vaak vooruitgang afmeet aan verklaringen, conferenties en routekaarten, terwijl Hamas vooral kijkt naar de vraag of zij haar wapens, commandostructuur, tunnels en financiële middelen behoudt. Zolang dat het geval is, kan de organisatie volgens de auteur overleven en erop vertrouwen dat internationale druk Israël uiteindelijk beperkt.

Daarom zou een werkbaar stabilisatieplan volgens de auteur moeten beginnen met controleerbare, meetbare en onomkeerbare ontwapeningsstappen, zoals het vernietigen van tunnels, het ontmantelen van wapenopslagplaatsen en het uitschakelen van commandanten. Israël moet bovendien zijn recht behouden om op te treden bij schendingen of wanneer een internationale troepenmacht niet kan of wil handhaven. Zonder zulke garanties dreigt een proces dat Israël beperkt terwijl Hamas tijd wint, volgens het artikel niet tot demilitarisering maar tot het bestendigen van Hamas’ macht te leiden.