Israëlische diplomate bekritiseert Spaanse televisie vanwege complottheorie over treinongeluk

In dit artikel:

De waarnemend Israëlische ambassadeur in Spanje, Dana Erlich, en Angel Mas, oprichter van de pro-Israëlische organisatie ACOM, waarschuwen dat antisemitische complottheorieën in Spanje door politieke extremisten en delen van de gevestigde media worden verspreid. Volgens hen vinden ideeën uit zowel extreemlinkse als extreemrechtse kringen, met name uit pro-Hamas- en pro-Iraanse milieus, steeds meer weerklank.

Aanleiding is onder meer een uitzending van de Spaanse publieke omroep RTVE op 29 oktober, een dag na een dodelijke treinbotsing bij Urda, nabij Toledo. Daarbij kwamen volgens het artikel minstens 69 mensen om. Commentator José Miguel Villarroya suggereerde dat Israël mogelijk bij het ongeluk betrokken was en verwees naar vermeende Israëlische bedreigingen, zonder concrete bewijzen te geven. Presentator Jesús Cintora noemde dat een complottheorie. RTVE publiceerde later een factcheck waarin Israëlische betrokkenheid werd tegengesproken. Erlich verwijt de omroep desondanks dat hij desinformatie heeft versterkt in plaats van bestreden.

Mas kondigde juridische stappen aan tegen personen en organisaties die volgens hem dergelijke theorieën verspreiden of mogelijk maken. Hij stelt dat antisemitisme de gemeenschappelijke factor is tussen extremistische politieke stromingen, maar benadrukt dat de Spaanse samenleving als geheel niet fundamenteel antisemitisch is. Wel beschuldigt hij de huidige regering ervan antisemitische sentimenten aan de rand van de samenleving te stimuleren.

In augustus legde premier Pedro Sánchez zelf een verband tussen Israël en de migratiecrisis in de Spaanse exclave Ceuta. Volgens Sánchez hadden aan Israël gelieerde sociale-media-accounts desinformatie verspreid over Spaanse immigratieregels, waardoor eind juli veel mensen vanuit Marokko naar Ceuta zouden zijn gekomen. Hij suggereerde dat dit een vergeldingsactie was vanwege de Spaanse kritiek op Israël.

De beschuldigingen komen tegen de achtergrond van een stijging van antisemitische incidenten in Spanje: de belangrijkste Joodse organisaties registreerden in 2025 221 gevallen, tegenover 193 in 2024. Israëlische instanties en minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar hebben de Spaanse regering eerder verweten antisemitisme te bevorderen door haar scherpe en volgens hen selectieve kritiek op Israël en haar beleid rond Gaza.