Khamenei blijft ondanks isolatie aan de macht

In dit artikel:

Saeid Golkar, mede‑auteur van een recent UANI‑rapport en hoogleraar aan de University of Tennessee in Chattanooga, waarschuwt dat de sleutel tot verandering in Iran niet alleen bij het afzetten van ayatollah Ali Khamenei ligt, maar ook bij het uitschakelen van zijn omvangrijke privéapparaat, de Bayt-e Rahbari. Zijn opmerking kwam naar buiten te midden van discussies in Washington over mogelijke nieuwe Amerikaanse militaire acties tegen Teheran.

De laatste weken ontstond onduidelijkheid over wie in de praktijk de macht in Iran uitoefent. In januari rapporteerde het oppositiemedium Iran International dat Khamenei zich wegens veiligheidsredenen in een ondergrondse bunker had teruggetrokken. De New York Times stelde recent dat de dagelijkse leiding grotendeels naar Ali Larijani zou zijn verschoven, in diens rol als secretaris van de Hoge Nationale Veiligheidsraad. Tegelijk concludeert het UANI‑rapport dat Khamenei, ondanks fysieke terugtrekking, via zijn Bayt — een personeel van zo’n 4.000 man — de centrale autoriteit blijft en dat die institutie als een staat binnen de staat functioneert.

Dat patroon heeft directe implicaties voor beleidsmakers die overwegen Iran militair te straffen: het raakt niet alleen individuele leiders, maar een institutioneel netwerk van macht en middelen die buiten de formele staatsstructuren opereert. UANI wijst erop dat het succes van externe druk of militair ingrijpen mede afhangt van inzicht in en eventuele ontmanteling van die parallelle machtsstructuren.