Mojtaba Khamenei nieuwe machthebber van Iran

In dit artikel:

Mojtaba Khamenei (56), de zoon van de al lang zittende Iraanse leider Ali Khamenei, is formeel naar voren geschoven als hoofd van de Islamitische Republiek. Zijn opkomst, die zowel binnen Iran als in de regio met argusogen wordt gevolgd, komt niet uit het niets: Mojtaba fungeerde jarenlang achter de schermen als een invloedrijke spil in het machtsapparaat, met name dankzij zijn nauwe banden met de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) en zijn rol in het reguleren van de toegang tot het kantoor van de hoogste leider. Daardoor kon hij volgens waarnemers rechtstreeks invloed uitoefenen op politieke beslissingen, ook zonder publieke functies.

Regionale actoren reageerden scherp. Voormalig president Donald Trump bestempelde Mojtaba als een "lichtgewicht", terwijl Israël zei elke door het regime aangewezen opvolger van de vermoorde leider te zullen uitschakelen — een uitspraak die de bestaande spanningen accentueert. Analisten vrezen dat Mojtabas consolidatie van invloed kan leiden tot een verder verhard binnenlands en buitenlands beleid, versterking van de positie van de IRGC binnen de staat en meer politieke patrimoniumvorming rond de Khamenei-familie.

De belangrijkste vragen voor de nabije toekomst zijn of Mojtaba zijn informele macht kan omzetten in duurzaam staatsgezag, hoe de rivalen binnen het Iraanse establishment daarop reageren, en welke gevolgen dit heeft voor de betrekkingen met Israël, de Verenigde Staten en andere regionale spelers.