Propaganda tegen de Israëlische strijdkrachten

In dit artikel:

Het artikel onderzoekt of Israël tijdens de oorlog tegen Hamas nog vasthoudt aan de historische doctrine van *havlagah*, oftewel zelfbeheersing. Die lijn werd in de jaren dertig door de Haganah ontwikkeld en hield in dat Israëlische strijdkrachten geen Arabische burgers zouden straffen voor de daden van guerrillastrijders. De keuze was volgens de tekst ingegeven door morele, strategische en politieke overwegingen: onschuldigen mochten niet worden aangevallen, vergelding zou escalatie kunnen veroorzaken en terughoudendheid zou Israëls internationale positie versterken.

De discussie is opnieuw opgelaaid na de Hamas-aanval van 7 oktober, waarbij volgens het artikel ongeveer 1.200 mensen werden gedood en gijzelaars werden meegenomen. Het daaropvolgende Israëlische grondoffensief in Gaza begon op 27 oktober. Critici stellen dat Israël sindsdien uit wraak grote delen van Gaza heeft verwoest, veel Palestijnse burgers heeft gedood en daarmee zijn morele geloofwaardigheid heeft verloren. De auteur vindt dat de beoordeling niet uitsluitend mag worden gebaseerd op het aantal doden aan beide kanten. Volgens het oorlogsrecht moet vooral worden gekeken naar het militaire doel, de legitimiteit daarvan, de verwachte burgerslachtoffers, de genomen voorzorgsmaatregelen en de vraag of de schade onevenredig was ten opzichte van het concrete militaire voordeel.

De auteur betoogt dat Israël volgens die maatstaf terughoudender heeft gehandeld dan vaak wordt erkend. Operaties zouden zijn afgeblazen wanneer burgers gevaar liepen, terwijl waarschuwingen en evacuatiemogelijkheden werden aangeboden, soms ten koste van de veiligheid van Israëlische militairen. Tegelijk wordt benadrukt dat deze voorstelling onderwerp van debat is en dat Israël verantwoordelijk blijft voor fouten, slechte inlichtingen en verkeerde bevelen. Afzonderlijke beschuldigingen moeten volgens de auteur worden onderzocht en bewezen overtredingen bestraft; anonieme verklaringen vormen op zichzelf geen bewijs voor een systematisch beleid om burgers te doden.

Ook de kritiek op de inzet van kunstmatige intelligentie komt aan bod, naar aanleiding van de film *NAZA*. Die zou volgens de makers aantonen dat Israël AI gebruikt om doelen aan te wijzen zonder rekening te houden met burgerslachtoffers. De auteur stelt daartegenover dat mensen de uiteindelijke beslissingen nemen en dat AI ook kan helpen bij het inschatten van nevenschade. Dat neemt volgens de tekst niet weg dat het gebruik van zulke systemen kritisch moet worden gecontroleerd.

Een centraal argument is dat Hamas volgens de auteur juist geen onderscheid maakte tussen strijders en burgers bij de aanval van 7 oktober. Hamas viel burgernederzettingen en het Nova-festival aan, doodde en ontvoerde burgers en bouwde volgens het artikel tunnels voor strijders in plaats van schuilplaatsen voor de bevolking. De auteur verwijt critici bovendien dat zij de Israëlische ervaringen en beelden van die aanval onvoldoende meewegen, en dat media te weinig aandacht besteden aan Hamas-raketten, gijzelingen en het gebruik van burgerlocaties.

Het artikel stelt daarnaast dat het aantal burgerslachtoffers lager had kunnen zijn als Palestijnen Gaza hadden kunnen verlaten, en verwijt voormalig president Joe Biden dat hij hierover afspraken met Egypte zou hebben gemaakt. Ook die bewering wordt in de tekst als onderdeel van het betoog gepresenteerd, niet met onafhankelijke onderbouwing uitgewerkt.

De conclusie luidt dat *havlagah* geen afwijzing van militaire actie betekent, maar de plicht om ondanks de wreedheid van de tegenstander onderscheid te blijven maken tussen strijders en onschuldige burgers. Volgens de auteur is een oorlog zonder burgerslachtoffers onmogelijk, maar moeten militaire doelen en de bescherming van burgers wel leidend blijven. De tekst is een uitgesproken opiniërende verdediging van Israëls optreden en weerspiegelt niet zonder meer een onafhankelijke vaststelling van de feiten.