Propaganda tegen Israëlische strijdkrachten

In dit artikel:

Het artikel onderzoekt of Israël tijdens de oorlog tegen Hamas nog vasthoudt aan het historische principe van *havlagah*, oftewel zelfbeheersing. Dit beleid werd in de jaren dertig door de Haganah ontwikkeld en hield in dat Israëlische strijdkrachten geen Arabische burgers zouden straffen voor de acties van gewapende aanvallers. De achterliggende redenen waren moreel, strategisch en politiek: het doden van onschuldigen werd afgewezen, vergelding zou escalatie kunnen veroorzaken en terughoudendheid zou Israël internationaal geloofwaardiger maken.

Volgens critici heeft Israël dit principe na de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 verlaten. Zij stellen dat het Israëlische leger na de dood van ongeveer 1.200 mensen en de ontvoering van gijzelaars collectief wraak heeft genomen in Gaza, met grootschalige verwoesting en veel Palestijnse burgerslachtoffers als gevolg. Het artikel verwerpt de gedachte dat het aantal doden op zichzelf bepaalt of een oorlog moreel of juridisch gerechtvaardigd is. Daarvoor moeten volgens het oorlogsrecht onder meer het militaire doel, de verwachte nevenschade, de genomen voorzorgsmaatregelen en het concrete militaire voordeel worden beoordeeld. Burgerdoden zijn tragisch, maar niet automatisch bewijs van een oorlogsmisdaad; doorslaggevend is of de schade buitensporig was ten opzichte van het verwachte directe militaire voordeel.

De auteur betoogt dat Israël volgens militaire deskundigen juist aanzienlijke voorzorgsmaatregelen heeft genomen. Aanvallen zouden soms zijn afgelast wanneer burgers gevaar liepen, en inwoners zouden zijn gewaarschuwd of tot evacuatie zijn opgeroepen. Volgens deze lezing stelde het leger daarmee geregeld de eigen militairen bloot aan extra risico’s. De auteur verwijt critici bovendien dat zij onvoldoende aandacht hebben voor de manier waarop Hamas burgers volgens Israëlische verklaringen en andere bronnen in gevaar brengt, onder meer door militaire activiteiten in of nabij ziekenhuizen, scholen en andere burgerlocaties.

Ook de film *NAZA* wordt besproken. Die zou op basis van anonieme bronnen beweren dat Israël kunstmatige intelligentie gebruikt om doelen te selecteren zonder rekening te houden met burgerslachtoffers. Het artikel stelt daartegenover dat AI wel kan helpen bij het inschatten van nevenschade, maar dat menselijke commandanten de uiteindelijke beslissingen nemen. Tegelijk erkent de auteur dat fouten, slechte inlichtingen en verkeerde bevelen moeten worden onderzocht en bestraft wanneer overtredingen worden bewezen. Anonieme getuigenissen mogen volgens het artikel echter niet zonder meer worden opgevat als bewijs voor een systematisch beleid om burgers te doden.

De auteur benadrukt dat Hamas op 7 oktober bewust Israëlische burgers aanviel, mensen gijzelde en volgens de tekst geen vergelijkbaar beschermingsnetwerk voor de Palestijnse bevolking aanlegde als Israël voor zijn eigen burgers. Vanuit dat perspectief is het volgens de auteur onjuist om Israël uitsluitend te beoordelen zonder de Hamas-aanval als uitgangspunt te nemen. Ook wordt gesteld dat de internationale berichtgeving vaak onvoldoende beelden en informatie toont over Hamas’ aanvallen, raketlanceringen en militaire infrastructuur.

Het artikel legt daarnaast een deel van de verantwoordelijkheid voor het hoge aantal Palestijnse burgerslachtoffers bij Hamas en, in een niet nader onderbouwde stelling, bij een vermeende afspraak van de Amerikaanse president Joe Biden met de Egyptische president Abdel Fattah el-Sisi die Palestijnen uit Gaza zou hebben verhinderd te vluchten. De kern van het betoog is uiteindelijk dat *havlagah* geen weigering om oorlog te voeren betekent. Het houdt volgens de auteur in dat Israël, ondanks de wreedheid van zijn tegenstander, onderscheid blijft maken tussen strijders en burgers en zich aan het oorlogsrecht houdt.