'Slachtoffer zijn is niet hetzelfde als de slachtofferrol aanvaarden'

In dit artikel:

De auteur keert zich tegen de antisemitische beschuldiging dat Joden zich voortdurend als slachtoffer zouden opstellen. Op sociale media duikt die verwijtende boodschap volgens de auteur vaak op zodra inhoudelijke argumenten ontbreken, bijvoorbeeld in de vorm van de term ‘slachtofferkaart’. Daarmee wordt voorbijgegaan aan het feit dat Joden door de geschiedenis heen daadwerkelijk te maken kregen met pogroms, vervolging, verdrijving en genocide. Die gebeurtenissen zijn volgens de auteur geen mening of strategie, maar gedocumenteerde feiten die ook vandaag nog doorwerken.

Tegelijk maakt de auteur onderscheid tussen slachtoffer zijn en een slachtofferidentiteit aannemen. Joden houden hun geschiedenis bewust levend, maar hebben zich volgens het stuk steeds opnieuw hersteld na gedwongen verhuizingen en uitsluiting. Onder verwijzing naar historici Maristella Botticini en Zvi Eckstein wordt gesteld dat onderwijs en kennis daarbij een belangrijke rol speelden. Daardoor raakten Joodse gemeenschappen relatief sterk vertegenwoordigd in onder meer geneeskunde, recht, onderwijs en handel. De auteur noemt ook dat Joden, ondanks hun aandeel van ongeveer 0,2 procent van de wereldbevolking, circa 22 procent van de Nobelprijzen hebben gewonnen.

De kern van het betoog is dat herinnering aan vervolging niet gelijkstaat aan slachtofferschap. Het verwijt dat Joden hun leed uitbuiten, miskent volgens de auteur juist hun vermogen om na tragedies opnieuw op te bouwen en vooruit te gaan.