Strategie van Trump bevestigt de oorlogsvoering van Netanyahu

In dit artikel:

De veranderende aanpak van de Amerikaanse president Donald Trump tegenover Iran laat volgens dit opiniestuk zien waarom de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tijdens de oorlog sinds 7 oktober 2023 geregeld koos voor conflictbeheersing in plaats van een onmiddellijke totale overwinning. Trump wil Irans nucleaire en raketprogramma’s ontmantelen, de aanvallen op de internationale scheepvaart stoppen en door Iran gesteunde groeperingen uitschakelen. Tegelijkertijd remt hij escalatie af om diplomatie een kans te geven. Militaire dreiging moet daarbij druk op Teheran zetten, terwijl onderhandelingen een grotere oorlog moeten voorkomen.

Diezelfde spanning speelde volgens de auteur bij Israël, dat tegelijk vocht tegen Hamas in Gaza, Hezbollah in Libanon, de Houthi’s in Jemen, terreurcellen op de Westelijke Jordaanoever, regionale milities en Iran zelf. Hamas en Hezbollah beschikken niet over conventionele legers die na terreinverlies capituleren, maar zijn diep ingebed in burgergebieden, met tunnels, wapendepots en commandoposten. Ook het Iraanse regime is stevig verankerd in politiek, economie en veiligheidsapparaat. Daardoor kan zelfs een zware militaire campagne de tegenstanders of het regime niet snel volledig uitschakelen.

Netanyahu moest daarom voortdurend troepen, vliegtuigen, munitie en luchtverdediging verdelen over verschillende fronten. Toen de dreiging vanuit Libanon toenam, verlegde Israël middelen van Gaza naar Hezbollah; wanneer de omstandigheden veranderden, werd elders opnieuw druk opgevoerd. Ook de afhankelijkheid van Amerikaanse wapenleveranties, die onder president Joe Biden geregeld werden vertraagd of beperkt, beïnvloedde de Israëlische planning. Volgens de auteur waren de aarzelingen en wisselende intensiteit van Israëls offensieven dan ook niet simpelweg tekenen van zwakte of besluiteloosheid, maar het gevolg van militaire, logistieke en diplomatieke beperkingen.

Trump staat voor vergelijkbare keuzes, zij het met grotere middelen. Hij moet rekening houden met de veiligheid van de scheepvaart, energiemarkten, Amerikaanse wapenvoorraden, de bescherming van regionale bondgenoten en hun vermogen Iraanse raketaanvallen af te slaan. Daarnaast spelen binnenlandse politieke belangen mee. Met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in zicht zou hij een grootschalige aanval kunnen uitstellen om regionale vergelding, economische schade en politieke risico’s te vermijden. Een Republikeinse overwinning zou hem later meer ruimte kunnen geven om de militaire campagne op te voeren.

De auteur waarschuwt wel dat een eindeloze cyclus van dreigementen, beperkte aanvallen en nieuwe onderhandelingen gevaarlijk is. Iran kan volgens deze analyse telkens een akkoord of overleg aanbieden zodra de druk te groot wordt, daardoor tijd winnen en vervolgens eerdere schendingen hervatten. Conflictbeheersing kan tijdelijk noodzakelijk zijn, maar mag niet het uiteindelijke doel worden.

Israël wil niet alleen tijdelijke beperkingen op Iraanse uraniumverrijking, maar een blijvend einde aan de nucleaire ambities, de productie van ballistische raketten en de financiering van regionale bondgenoten. Netanyahu is daarom veel sceptischer over diplomatie dan Trump, al erkennen beiden dat onderhandelingen alleen kans van slagen hebben wanneer ze worden ondersteund door geloofwaardige militaire macht. Na hun recente ontmoeting benadrukte Netanyahu dat Washington en Jeruzalem hetzelfde strategische doel hebben: voorkomen dat Iran kernwapens bemachtigt.

Volgens het artikel heeft Israël Hamas en Hezbollah inmiddels ernstig verzwakt en zijn afschrikking tegenover Iran versterkt door gecontroleerde escalatie en gerichte militaire acties. Trump ontdekt nu volgens de auteur dezelfde beperkingen als Netanyahu: zelfs de machtigste staat moet militaire doelen afwegen tegen diplomatie, logistiek, bondgenootschappen en binnenlandse steun. De uiteindelijke vraag is of deze voorzichtige aanpak tot een beslissende overwinning leidt, of slechts een volgende oorlog uitstelt.