Turkije opent moskee in Gaza - genoemd naar de 'vader van de wereldwijde jihad'

In dit artikel:

In Gaza-Stad heeft de Turkse religieuze dienst Diyanet recent een nieuw gebedshuis geopend dat is vernoemd naar Abdullah Yusuf Azzam, de invloedrijke ideoloog die in analyses vaak wordt aangeduid als de grondlegger van de wereldwijde jihad en een vroeg mentor van Osama bin Laden. De opening maakt deel uit van een wederopbouwproject van Diyanet in de Gazastrook; twee andere moskeeën werden gelijktijdig nieuw geopend of gerestaureerd. Ankara presenteert de werken als religieuze en sociale hulpverlening, maar de keuze voor Azzams naam draagt een sterke symbolische lading.

Azzam speelde in de jaren tachtig een centrale rol bij het mobiliseren van buitenlandse strijders voor de oorlog in Afghanistan en formuleerde het idee dat gewapende jihad een individuele religieuze verplichting kan zijn — een denkwijze die regionale conflicten op wereldwijde schaal mobiliseerbaar maakte. Het vernoemen van een moskee naar zo’n figuur wordt daarom in Jeruzalem niet gezien als neutrale hulp, maar als een politiek geladen signaal.

Israël reageerde fel: minister Amichai Chikli beschuldigde Turkije ervan met deze stap netwerken te stimuleren die banden zouden hebben met Al Qaida en waarschuwde het Westen voor blindheid ten opzichte van Ankara’s beleid. Diyanet zelf, een overheidsinstantie onder directe presidentiële leiding met miljardenbudget en duizenden medewerkers, is onder president Erdoğan uitgegroeid tot een wapen in het buitenlandbeleid. Buitenlandse moskeeën dienen er volgens critici niet alleen spirituele doelen, maar vormen ook knooppunten voor culturele invloed en politieke netwerken.

In de context van de humanitaire wederopbouw van Gaza betekent het oprichten en benoemen van religieuze infrastructuur meer dan stenen en gebedsruimtes: het is een manier om symbolische macht en langdurige invloed in een geopolitiek gevoelige regio te vestigen.