VN: 80% van leerkrachten signaleert antisemitische uitlatingen
In dit artikel:
Een recente VN-enquête van UNESCO onder 2.030 leraren in 23 Europese landen (met steun van de EU) toont dat antisemitisme op scholen wijdverspreid is: 78% van de respondenten heeft antisemitische uitingen door leerlingen waargenomen, en ruim 27% zei dit negen keer of vaker te hebben gezien. UNESCO-experts noemen de uitkomsten verontrustend maar niet verrassend en benadrukken dat er dringend meer scholing voor leerkrachten nodig is.
De studie legt tegelijk grote kennishiaten bloot. Terwijl veel docenten evenementen als holocaustontkenning of het gebruik van nazisymbolen melden (respectievelijk ongeveer 61% en 44%), onderschat een aanzienlijk deel van de leraren moderne antisemitische stereotypen. Zo ziet 16% van de ondervraagden uitspraken als “Joden zijn rijk” niet als antisemitisch en vindt 32% dat zo’n bewering van de context afhangt. Voor de bewering dat “Joden het wereldwijde financiële systeem controleren” geldt dat 13% die niet als antisemitisch bestempelt, en ongeveer de helft deze uitspraak wél als antisemitisch beschouwt. UNESCO wijst erop dat 5% van de leraren denigrerende termen voor Joden überhaupt niet als antisemitisch ervaart.
Opleidingstekorten zijn prominent: 70% van de docenten kreeg geen professionele training om hedendaags antisemitisme te herkennen of aan te pakken, en minder dan een derde volgde ooit externe bijscholing. In de meeste landen blijft aandacht voor antisemitisme beperkt tot geschiedenislessen en Holocaust-educatie, wat volgens UNESCO onvoldoende is om de huidige, vaak politiek of digitaal gemedieerde vormen van jodenhaat te begrijpen.
De enquête laat ook zien dat gesprekken over actuele conflicten — met name opmerkingen over Israël — emotioneel en polariserend verlopen in bijna de helft van de scholen, en veel leraren voelen zich hier niet op voorbereid. Beleidsmakers aarzelen soms te investeren uit vrees voor politieke interpretaties. UNESCO adviseert daarom een bredere aanpak: thema’s opnemen in verschillende vakken (maatschappijleer, talen, kunst) en de lokale gemeenschap betrekken — van ouders en geloofsgemeenschappen tot politie en schoolbuschauffeurs — omdat antisemitische attitudes vaak buiten school worden overgedragen.
UNESCO waarschuwt dat haatzaaiende uitlatingen, inclusief Holocaustontkenning, tegenwoordig niveaus hebben bereikt die sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer zijn gezien, en biedt beleidsmakers instrumenten om leraren in meer dan dertig landen beter te ondersteunen.