Waar komen de Dode Zee-rollen vandaan?

In dit artikel:

Professor Mladen Popović van de Rijksuniversiteit Groningen krijgt van de Europese Onderzoeksraad 2,5 miljoen euro voor een vijfjarig internationaal project rond de Dode Zeerollen. Met het onderzoek, dat samen met onder meer de Israëlische Oudheidkundige Dienst en Europese laboratoria wordt uitgevoerd, willen wetenschappers achterhalen waar de rollen precies zijn gemaakt, gekopieerd en bewaard, en wat dat zegt over schriftcultuur en kennisoverdracht in het oude Judea.

Het project, Tracing Scribes and Scrolls, combineert kunstmatige intelligentie met chemische materiaalanalyses, paleografie en codicologie. Onderzoekers bestuderen ongeveer 250 monsters van perkament, papyrus en inkt om zogenoemde “vingerafdrukken” van de manuscripten te vinden en de herkomst van grondstoffen te bepalen. Voor het eerst worden ook papyri uit Egypte direct vergeleken met materiaal uit Qumran en andere vindplaatsen in de Judeawoestijn.

De Dode Zeerollen behoren tot de belangrijkste archeologische vondsten van de twintigste eeuw, maar veel basisvragen blijven onbeantwoord. Waren ze geschreven door een lokale gemeenschap bij Qumran, kwamen sommige uit onder meer Jeruzalem, of dienden de grotten als schuilplaats, bibliotheek of opslagplek? Door de resultaten van laboratoriumonderzoek te koppelen aan handschrift-, taal- en vormanalyse hopen de onderzoekers een nauwkeuriger kaart te maken van schrijvers, centra van geleerdheid en de verspreiding van teksten in de oudheid.