Wanneer IDF-generaals premier worden

In dit artikel:

Het Israëlische leger geldt als een belangrijke bron van nationale eenheid en heeft daardoor grote invloed op de politiek. Sinds de oprichting van Israël in 1948 waren drie van de veertien premiers voormalige generaals: Yitzhak Rabin, Ehud Barak en Ariel Sharon. Rabin en Barak waren bovendien stafchef van de Israëlische strijdkrachten; Sharon was een invloedrijke militair en werd later minister van Defensie.

Volgens de analyse vertoonden deze militaire leiders in de politiek een opvallend gebrek aan geduld met onopgeloste conflicten. Zij namen geregeld gedurfde, soms volgens critici roekeloze besluiten die afweken van hun eerdere beloften en de gevestigde koers. Rabin beloofde tijdens zijn verkiezingscampagne de PLO niet te erkennen, maar ondertekende later de Oslo-akkoorden. Barak zei dat hij Jeruzalem niet zou verdelen en zich niet uit de Jordaanvallei zou terugtrekken, maar was tijdens de top van Camp David in 2000 bereid over beide kwesties te onderhandelen. Sharon trok zich ondanks eerdere uitspraken eenzijdig terug uit de Gazastrook en liet daar alle Israëlische nederzettingen ontruimen.

Met de verkiezingen van 27 oktober in zicht noemen peilingen voormalig stafchef Gadi Eisenkot als mogelijke sterke kandidaat voor het premierschap. Eisenkot heeft publiekelijk gezegd dat wie na 7 oktober 2023 nog in een tweestatenoplossing gelooft, niet realistisch is. Ook sprak hij zich uit voor veiligheidszones in Gaza, Libanon en Syrië. Tegelijk zou hij privé hebben aangegeven dat gebied vooral als drukmiddel voor betere diplomatieke voorwaarden moet dienen, niet als doel op zichzelf.

De eerdere loopbanen bieden geen zekerheid over Eisenkots beleid, maar de auteur waarschuwt dat kiezers rekening moeten houden met een onverwachte koerswijziging of zelfs eenzijdige ingreep als hij premier wordt. De geschiedenis suggereert volgens de analyse dat voormalige militaire leiders campagnebeloften kunnen loslaten zodra zij regeringsverantwoordelijkheid dragen.